Tilburger.eu

Tussen Broekhoven en Fatima

Nieuw seizoen Verborgen verleden

Wie zijn mijn voorouders en wat deden ze? In acht nieuwe afleveringen van Verborgen verleden duiken bekende Nederlanders in hun eigen familiegeschiedenis voor antwoorden op deze vragen. Hiervoor moeten ze op reis. Soms heel ver terug in het verleden, soms veel dichterbij. Voor iedereen is het de vraag waar de reis hen zal voeren en voor welke verrassingen ze komen te staan.

Van moord en doodslag tot heldhaftig verzet, ridderperikelen, drankzucht en de troost van de muziek - niets is de voorouders vreemd. De nieuwe reeks start met Raven van Dorst op zaterdag 13 januari 2024. Daarna volgen Gordon Heuckeroth, Freek Bartels (Tilburger), Ilse Warringa, Danny Vera, Jenny Arean, Alexander Pechtold en Janine Abbring.

Verborgen verleden is gebaseerd op het Britse format Who do you think you are? en wordt geproduceerd door BlazHoffski. Ook wordt gebruik gemaakt van de expertise van CBG | Centrum voor familiegeschiedenis en de Nederlandse archieven en historische centra.

Verborgen verleden is vanaf zaterdag 13 januari wekelijks te zien bij de NTR op NPO 2 om 20.35 uur.


"Overouderen"

In het NPO Radio 1-programma De Nieuws BV (BNN-Vara) vertelt Rick de Leeuw over zijn onlangs verschenen boek "Het Grote Ontbreekwoordenboek". Op de Belgische radiozender VRT 1 omschrijft Rick elke woensdag een situatie of verschijnsel waar in het Nederlands een woord voor ontbreekt. Een mooi woord vind ik "overouderen". Mijn vader Johannes Baptist Maria van Pelt is op jonge leeftijd (50) overleden. Ik ben thans 17 jaar ouder dan toen vader Jan stierf en voor zo'n situatie bestond geen woord. Nu wel, ik ben mijn vader "overouderd".

Ruud Hendrickx, Rick de Leeuw - Het grote ontbreekwoordenboek

In het voorjaar van 2022 startte bij Nieuwe feiten op Radio 1 de rubriek 'het ontbreekwoord'. Daarin gaat Rick de Leeuw elke week met de gewaardeerde hulp van de luisteraars op zoek naar woorden die in de Nederlandse taal - helaas - nog niet bestaan. 'Hamerglas', 'kapotverbeteren', 'einderzucht', 'overouderen', 'huicheljuichen', 'sopperen'; het zijn maar enkele van de tientallen nieuwe woorden die inmiddels geboren zijn onder het wakende oog van enig en alwetend jurylid Ruud Hendrickx.

Rick de Leeuw is zanger, schrijver, dichter. Hij woont en werkt in het wonderschone Belgisch-Limburgse dorpje Heks.

Het grote ontbreekwoordenboek verscheen in september 2023 bij uitgeverij Pelckmans. Het boek is in samenwerking geschreven met Ruud Hendrickx, hij was taalraadsman van de VRT en is hoofdredacteur van de Dikke Van Dale. De paperback kost € 14,50 en is te koop bij diverse boekwinkels en online te bestellen via de webshop van Gianotten Mutsaers.


Een ode aan de opa's

Wanneer je met stamboomonderzoek bezig bent kom je veel opa's tegen. Oma's natuurlijk ook, maar over deze vrouwen heb ik het een andere keer.

Tussen 1966 en 1968 werd door de VARA de legendarisch televisieserie Ja zuster, nee zuster uitgezonden. De (lied)teksten werden geschreven door Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink. Een bekend liedje is "M'n opa" dat in de serie wordt gezongen door Leen Jongewaard (1927-1996), hij vertolkte in Ja zuster, nee zuster de dubbelrol van Opa en Gerrit.
In de Wereld van Zappelin zingt Fenna een moderne versie van het liedje. Drik, Koob en alle voorgangers ..., dit is een ode aan jullie.


Podcast Zwart-wit verleden legt sporen van slavernij in Brabant bloot

In het jaar dat we herdenken en vieren dat de slavernij op 1 juli 1863 werd afgeschaft, gaat programmamaker Cindy de Koning op zoek naar de sporen van slavernij in Brabant. In de podcast 'Zwart-wit verleden' ontvouwt zich in 6 afleveringen een 20-tal ontluisterende verhalen. Verhalen van mensen die leefden en leven in Breda, Bergen op Zoom, Tilburg en Helmond.

Cindy de Koning komt op de plekken waar de mensen woonden, duikt in archieven en leert zo meer over het Brabant van toen en over de personen in kwestie. De Koning neemt de luisteraar mee in haar zoektocht en ontdekkingen. Dit alles wordt omlijst met inzicht in ons koloniale verleden. Iets waar steeds meer steden nu onderzoek naar doen of willen doen (Tilburg, Eindhoven, Breda).

De Tilburgse Bleshof in vernoemd naar de familie Bles die in bezit was van de Surinaamse plantage Nieuw Mocha. © Eigen beheer. De Tilburgse Bleshof in vernoemd naar de familie Bles die in bezit was van de Surinaamse plantage Nieuw Mocha. © Eigen beheer.

Cindy de Koning: 'Ik realiseer me na het maken van deze podcast dat de sporen van slavernij overal zichtbaar zijn, als je maar weet waar je moet kijken. Door het luisteren van de podcast krijg je nieuwe inzichten over de historie van slavernij in Brabant. De dingen die er in Brabant gebeurden, maar ook over waarom dingen nu gaan zoals ze gaan en wellicht ook gevoelig liggen.'

Wat kan je verwachten
In Brabant is met de Vrede van Breda in 1667, de basis gelegd voor de grote expansie van de handel in mensen. We vertellen de verhalen van de tot slaaf gemaakte Johannes Pauli die veldwachter werd in Hilvarenbeek en van de jongen Quaco die als kind gekocht werd door de wereldberoemde Bergenaar John Gabriel Stedman. De jongen kwam mee naar hier en woonde uiteindelijk op een kasteel. En John Gabriel Stedman speelde nog een belangrijke rol: hij schreef een bestseller waardoor zichtbaar werd wat voor verschrikkingen er zich afspeelde in onze koloniën.

Podcast 'Zwart-wit verleden' | afbeelding @ www.omroepbrabant.nl/podcast Podcast 'Zwart-wit verleden' | afbeelding © www.omroepbrabant.nl/podcast

Vanaf 31 mei jl. is de podcast 'Zwart-wit verleden' te beluisteren via je favoriete podcast-app. Iedere woensdag hoor je een nieuwe aflevering. Deze en meer podcasts van Omroep Brabant vind je op www.omroepbrabant.nl/podcast.

Tilburg
In september 2022 werd een onafhankelijk onderzoek gestart naar Tilburgs koloniaal verleden. Het onderzoek wordt uitgevoerd door het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV). Deze organisatie heeft ook een onderzoek gedaan naar het koloniaal verleden van gemeenten Rotterdam en Den Haag.. Het doel: het koloniaal verleden in de breedste zin van het woord in kaart brengen. Er wordt gekeken naar slavernij, maar bijvoorbeeld ook naar de missiegeschiedenis. In Tilburg loopt er bijvoorbeeld al langer een discussie over het standbeeld van Petrus Donders. In juni 2023, 150 jaar na de afschaffing van slavernij in het Koninkrijk der Nederlanden, moet het onderzoek klaar zijn. Later in 2023 komt dan een boek uit.
Over de regentenfamilie Bles is in het tijdschrift Tilburg (april 2001) een artikel te lezen.

Aflevering 4 van de podcast 'Zwart-wit verleden' gaat over Tilburg.

Aflevering 5: De regio Tilburg, het verhaal van de regent en de zwarte veldwachter.

Gerelateerd: Het verhaal van Johannes Pauli verbeeld.


Wie was Bart van Pelt?

Bart van Pelt heeft jaren lang een grote rol gespeeld in de Tilburgse vakbeweging. De vakbondsman wordt nog altijd herdacht door de PvdA op de Dag van de Arbeid 1 mei.

In 1996 verscheen van Ton Wagemakers in het tijdschrift Tilburg (jaargang 14 - nummer 3) een artikel over het leven van Bart van Pelt.

Een film van de PvdA Tilburg


Wie was Annekee van Gorp-Van Pelt?

Anna Cornelia werd op 13 juli 1805 geboren (gedoopt 14 juli 1805) als dochter van Waltherus van Pelt (1780-1853) en Gertrudis Kruijsen (1779-1853). Het echtpaar Van Pelt-Kruijsen woonde in de Hoeven. Anna Cornelia was 21 jaar oud toen zij op 30 april 1827 huwde met dienstknecht Bernardus van Gorp (32 jaar oud, geboren te Tilburg). Zij was op dat moment spinster van beroep. Het echtpaar Van Gorp-Van Pelt kreeg zeven kinderen, waarvan er twee op jonge leeftijd aan typhus overleden.

Annekee van Gorp poseert met haar dochter in de weefkamer van haar woning aan de Reitse Hoevenstraat t.g.v. haar honderdste verjaardag. Archieffoto (006963) © Regionaal Archief Tilburg Bij de foto: Annekee van Gorp poseert met haar dochter in de weefkamer van haar woning aan de Reitse Hoevenstraat in verband met haar honderdste verjaardag.
Archieffoto (006963) © Regionaal Archief Tilburg